Vào năm 2013, Samsung đã “nhúng chàm” vào một số “thủ thuật gian lận” với GPU của chip trên Galaxy S4 phiên bản chip Exynos. Việc này đã dẫn đến vụ kiện tập thể nhắm đến Samsung thành công với khoản bồi thường trị giá 13,4 triệu đô la – với một số tác giả Anandtech thậm chí còn được viện dẫn làm nhân chứng trong hồ sơ tòa án. Cũng chính vì thế, Samsung và HTC về sau buộc phải từ bỏ công thức “gian lận benchmark” trong thời gian về sau.

Trong những năm gần đây, chúng ta đã chứng kiến ​​sự hồi sinh lớn của các “thủ thuật gian lận benchmark” như vậy, đặc biệt là từ các hãng Trung Quốc. Điều này đã xảy ra với Huawei trong một vài thế hệ trước với các cơ chế vô hiệu hóa throttling (điều tiết xung nhịp theo nhiệt độ) khi chạy benchmark khiến SoC bị đốt cháy “quá nhiệt” đến mức tối đa. Vấn đề là, các hãng điện thoại Trung Quốc vẫn còn quá nhiều và tác giả không thể mổ xẻ hết các thương hiệu và mẫu máy. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn trong lần này là có sự “tiếp tay” của chính Mediatek để “hỗ trợ, xúi giục” các hãng điện thoại nhằm “cạnh tranh không công bằng” với Qualcomm Snapdragon và những “flagship killer giá rẻ” với con chip đầu 8 đang cạnh tranh mạnh mẽ ở phân khúc xách tay.

Toàn bộ sự việc đã thu hút sự chú ý của tác giả khi lần đầu tiên họ khám phá sâu Reno 3 Pro 4G – phiên bản toàn cầu với chipset Helio P95 của MediaTek. Ban đầu tác giả khá ngạc nhiên, vì trong các benchmark hệ thống như PCMark, nó có điểm số vượt quá khả năng thực tế của nó và những gì tác giả đã mong đợi từ một SoC với nhân Cortex-A75,  cao hơn nhiều so với Reno 3 5G phiên bản Trung Quốc với MediaTek Dimensity 1000L – một con chip mạnh mẽ hơn nhiều, nhưng vì lý do nào đó có điểm số kém hơn so với chính Mediatek P95 “anh em”.

Điểm số thực tế so với điểm số gian lận (Oppo Reno 3 Pro P95)

Vì thế tác giả đã liên hệ một số đồng nghiệp tại hãng UL cho một phiên bản APK clone ẩn danh của PCMark. Khi được so sánh, chúng chênh lệch 30% trong tổng điểm, với chênh lệch tới 75% trong các bài kiểm tra quan trọng như như khối lượng công việc Writing. Các phiên bản Reno 3 1000L và Reno 3 Pro 5G Snapdragon 765G không có tình trạng gian lận như phiên bản Helio P95 sẽ được bán chính hãng.

Khi tìm hiểu sâu những dòng code thể hiện gian lận, tác giả đã thấy một số ứng dụng benchmark đã được cài đặt để chạy chế độ Sport mode (chế độ thể thao) nhằm đem lại hiệu suất cao nhất có thể:

Danh sách benchmark bị gian lận ở Reno 3 Pro 4G có rất nhiều phần mềm phổ biến – AndroBench, GeekBench, AnTuTu và 3DBench, PCMark, Quadrant, Master Lu, Master Lu AIBench và ZTH AI Benchmark. Đáng chú ý nhất chúng bao gồm cà GFXBench, dù không ghi chế độ Sport, nhưng rõ ràng nó thay đổi cài đặt để làm “đẹp hơn” điểm số stress test và chấm điểm hiệu năng đồ họa.

Những tập tin đó không chỉ xuất hiện trên các thiết bị OPPO/Realme, chúng hiện diện rất nhiều trong rất nhiều mẫu máy của nhiều hãng khác nhau như Vivo, Xiaomi, Sony,… Điều rõ ràng ở đây là cơ chế này không xuất phát từ các hãng điện thoại riêng lẻ, mà bắt nguồn từ MediaTek và được tích hợp vào BSP (Board Support Package) của SoC.

Điều thực sự đáng ngờ hơn nữa và tác giả rất may mắn ở đây khi nắm bắt được điều này, đó là những danh sách này dường như đang được “giấu đầu” rất kỹ nhưng bị “lòi đuôi”. Trong vài tuần qua, OPPO đã cập nhật 1 bản firmware cho điện thoại – và tại một thời điểm khi tác giả đã kiểm tra lại tệp cũ, tác giả đã rất ngạc nhiên khi thấy các dòng code gian lận “biến mất”. Liệu cơ chế gian lận có bị vô hiệu hóa không? Họ đã ngừng gian lận? Tiếc là không có. Tác giả không biết các mục đã được chuyển đến đâu, chỉ biết chắc những dòng code đó không bị xóa, chúng chỉ được ẩn đi nơi khác khó tìm hơn nhiều.

Sau đó, tác giả đã liên hệ với MediaTek vài tuần trước, giải thích những phát hiện của và những lo ngại của về một hãng SoC thực sự cung cấp “cơ chế gian lận” như vậy. Gần đây Anandtech đã nhận được phản hồi chính thức từ Mediatek, được trích dẫn như sau:

Tuyên bố MediaTek gửi đến AnandTech:

MediaTek tuân theo các tiêu chuẩn ngành được chấp nhận và tự tin rằng các bài kiểm tra benchmark thể hiện chính xác khả năng của các chipset của chúng tôi. Chúng tôi hợp tác chặt chẽ với các nhà sản xuất thiết bị toàn cầu khi nói đến các thiết bị kiểm tra và đo benchmark được cung cấp bởi chipset của chúng tôi, nhưng cuối cùng các thương hiệu có thể linh hoạt định cấu hình các thiết bị của riêng họ khi họ thấy phù hợp. Nhiều công ty thiết kế các thiết bị để chạy ở mức hiệu suất cao nhất có thể khi các bài kiểm tra benchmark đang chạy để hiển thị toàn bộ khả năng của chipset. Điều này cho thấy phần trên của khả năng hiệu năng là gì trên bất kỳ chipset nào.

Tất nhiên, trong các kịch bản trong thế giới thực, có vô số yếu tố sẽ quyết định cách thức hoạt động của chipset. Chipset của MediaTek được thiết kế để tối ưu hóa năng lượng và hiệu suất để cung cấp trải nghiệm người dùng tốt nhất có thể trong khi tối đa hóa tuổi thọ pin. Nếu ai đó đang chạy một chương trình chuyên sâu tính toán như một trò chơi đòi hỏi khắt khe, chipset sẽ thích ứng một cách thông minh với các mẫu máy tính để mang lại hiệu suất bền vững. Điều này có nghĩa là người dùng sẽ thấy các mức hiệu suất khác nhau từ các ứng dụng khác nhau khi chipset tự động quản lý tài nguyên CPU, GPU và bộ nhớ theo sức mạnh và hiệu suất cần thiết cho trải nghiệm người dùng tuyệt vời. Ngoài ra, một số thương hiệu có các loại chế độ khác nhau được bật ở các khu vực khác nhau để hiệu suất thiết bị có thể thay đổi dựa trên yêu cầu thị trường khu vực.

Chúng tôi tin rằng việc thể hiện đầy đủ các khả năng của chipset trong các bài kiểm tra benchmark là phù hợp với thông lệ của các công ty khác và mang đến cho người tiêu dùng một bức tranh chính xác về hiệu suất thiết bị.

Theo một nghĩa nào đó, tuyên bố này này một phần chính xác và đó là một điểm gây tranh cãi liên quan đến toàn bộ sự cố gian lận benchmark trong nhiều năm qua với các hãng điện thoại khác nhau. Chỉ khi các công ty benchmark có thể ra tay chặn đứng được cơ chế này, điểm số benchmark không còn có thể “cao ngút trời” như trước nữa.

Tuy nhiên, vấn đề với lập luận đó đã bị “vạch mặt” không chỉ khi dùng GeekBench test hiệu năng CPU (đại diện cho hiệu năng render) hoặc GFXBench test hiệu năng GPU (đại diện cho việc chơi game), mà còn là benchmark thể hiện thực tế trải nghiệm người dùng như PCMark. Việc MediaTek gian lận một bài kiểm tra như vậy đi ngược lại với đoạn thứ hai của họ về các chipset mang lại hiệu suất tối ưu trong tình huống sử dụng thực tế.

Trên các thiết bị của Oppo và nhiều thiết bị của các hãng Trung Quốc khác, họ đã đưa vào tùy chọn “Chế độ hiệu suất cao” trong cài đặt, ngay cả ở những chiếc điện thoại Qualcomm Snapdragon cũng có. Về cơ bản điện thoại phải chuyển sang chế độ “đốt điện” một cách tối đa nhất có thể, đồng nghĩa phải từ bỏ mọi khả năng tiết kiệm pin.

Các cơ chế này sẽ không tồn tại nếu không có một số hãng điện thoại “đặt hàng” MediaTek nhờ yêu cầu cung cấp các “giải pháp gian lận” như vậy. Từ quan điểm của MTK, họ chỉ đang cố gắng thỏa mãn nhu cầu của một số khách hàng – cụ thể như Oppo muốn tăng doanh số những chiếc điện thoại “cấu hình thấp – chiết khấu cao” và khiến họ hài lòng.

Không có bằng chứng về các hãng SoC khác như Qualcomm Snapdragon cho phép các cơ chế tương tự cho các nhà hãng điện thoại, điều rõ ràng là MediaTek nên tránh xa những thứ gian lận này, vì họ sẽ bị tổn thương uy tín lâu dài hơn là lợi nhuận ngắn hạn/trung hạn họ có được. Tất cả những gì Mediatek đạt được bây giờ là ấn tượng rằng chipset của Mediatek không được tối ưu hóa đủ để có thể mang lại hiệu suất cao ổn định đi đôi với khả năng tiết kiệm pin, thay vào đó cần một liều “doping gian lận” để có thể phù hợp với điểm số benchmark cao của chipset.

Điều này làm cho rất nhiều người dùng bị tổn thương và chắc chắn mất rất nhiều niềm tin vào các số liệu benchmark, đặc biệt là vào thời điểm mà chúng ta rất phấn khích khi thấy MediaTek trở lại phân khúc chip cao cấp với Dimensity 1000. Chúng ta chỉ có thể hy vọng MediaTek cũng có thể “cải tà quy chính” loại bỏ các “thủ thuật gian lận” – và nói “không” với khách hàng của họ khi họ yêu cầu một “tính năng” như vậy một lần nữa.

Để lại bình luận

Please enter your comment!
Please enter your name here